Göbeklitepe’nin 12 bin yıllık gizemi


Göbeklitepe’nin tarihi anlamı nedir ? Göbeklitepe nasıl bulundu?

Göbeklitepe’deki semboller ne anlama geliyor? Göbeklitepe insanları neye inanıyordu ?

**


GÖBEKLİTEPE YOL TARİFİ

Adres: Göbeklitepe – Şanlıurfa
Örencik, 63290 Haliliye/Şanlıurfa

Telefon: (0414) 318 51 00

Yol Tarifi:
https://maps.app.goo.gl/vQz7Ed5y3c5TzALr7

**


GÖBEKLİTEPE HAKKINDA BİLGİ

Göbeklitepe veya Göbekli Tepe, Şanlıurfa il merkezinin yaklaşık olarak 22 km kuzeydoğusunda, Örencik Köyü yakınlarında yer alan dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğudur. Bu yapıların ortak özelliği, T biçimindeki 10-12 dikilitaşın yuvarlak planda dizilmiş, aralarının ise taş duvarla örülmüş olmasıdır.

**


Gizemli Tarih: Göbeklitepe

**


Bu yapının merkezinde daha yüksek boyda iki dikilitaş karşılıklı olarak yerleştirilmiştir. Bu dikilitaşların çoğu üzerinde insan, el ve kol, çeşitli hayvan ve soyut semboller, kabartılarak veya oyularak betimlenmiştir.

**


Göbeklitepe’nin Kayip Kita Mu ve Anunnakiler ile Bağlantisi Ne? / Esra Özkalkan / 5. Video

**


Söz konusu motifler yer yer bir süsleme olamayacak kadar yoğun olarak kullanılmıştır. Bu kompozisyonun bir öykü, bir anlatım veya bir mesaj ifade ettiği düşünülmektedir.

**


Urfa Göbeklitepe’yi Arazi Sahibi Anlattı

**


Hayvan motiflerinde boğa, yaban domuzu, tilki, yılan, yaban ördekleri ve akbaba en sık görülen motiflerdir. Bir yerleşim yeri değil, kült merkezi olarak tanımlanmaktadır. Buradaki kült yapıların tarım ve hayvancılığa yakın olan son avcı grupları tarafından inşa edilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

**


Anunnakiler ve Göbeklitepe – Tarih Baştan Yazılacak

**


Diğer anlatımla Göbekli Tepe, çevredeki oldukça gelişmiş ve derinlik kazanmış bir inanç sistemine sahip olan avcı-toplayıcı gruplar açısından önemli bir kült merkezidir.

**


Atiye Dizisindeki Semboller ve Göbeklitepe Gerçekleri | The Gift | Netflix

**


Bu durumda bölgenin en erken kullanımının Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ’ın (PPN, Pre-Pottery Neolithic) A evresine (MÖ 9.600-7.300), yani günümüzden en azından 11.600 yıl öncesine dayandığı ileri sürülmektedir.

**


Göbeklitepe’nin Sırları – Hakan Yedican & Hamza Yardımcıoğlu

**


Bununla birlikte Göbekli Tepe’deki en eski faaliyetleri tarihlendirme olanağı şimdilik yok, fakat bu anıtsal yapılara bakıldığında Paleolitik Çağ’a kadar uzanan, birkaç binyıl daha eskiye, epipaleolitike kadar giden bir geçmişi olduğu düşünülmektedir. Göbekli Tepe’nin bir kült merkezi olarak kullanımının MÖ 8 bin dolaylarına kadar devam ettiği, ve bu tarihlerden sonra terk edildiği, başka veya benzer amaçlarla kullanılmadığı anlaşılmaktadır.

**


İlber Ortaylı, diplomatlara Göbeklitepe’yi gezdirdi

**


Bütün bunlar ve kazılarda ortaya çıkarılan anıtsal mimari, Göbekli Tepe’yi eşsiz ve özel yapmaktadır. Bu bağlamda UNESCO tarafından 2011’de Dünya Mirası geçici listesine alındı ve 2018’de kalıcı listeye girdi.

**


Göbeklitepe’nin Sırları Neler? – Pelin Çift – Erhan Altunay

**


Söz konusu dikilitaşlar, stilize insan heykelleri olarak yorumlanmaktadır. Özellikle D yapısı merkez dikilitaşlarının gövdesinde bulunan insan el ve kol motifleri, bu konudaki her türlü şüpheyi ortadan kaldırmaktadır.

**


GöbekliTepe Mu Kıtasıyla Bağlantılı mı?

**


Dolayısıyla “dikilitaş” kavramı, işlev belirtmeyen yardımcı bir kavram olarak kullanılmaktadır. Esasen bu “dikilitaş”lar, insan vücudunu üç boyutlu olarak betimleyen stilize tarzda yontulardır.

**


TÜRKİYE TOPRAKLARININ EN BÜYÜK GİZEMİ | GÖBEKLİTEPE

**


Buradaki kazılarda çıkartılan bazı heykel ve taşlar Şanlıurfa Müzesi’nde sergilenmektedir.

**


Gobeklitepe Buluşmaları / Gatherings: Prof. Dr. Mehmet Özdoğan

**


Tepede ziyaret edilen bir yatır bulunması dolayısıyla yerel olarak ‘’Göbekli Tepe Ziyareti’’ olarak bilinen yükselti, yaklaşık 1 km uzunluğundaki bir kireç taşı plato üzerinde, 300×300 metrelik bir alanı kaplayan 15 metre yükseklikte bir tepedir. Platoda kült yapılarının yanı sıra taş ocakları ve işlikleri bulunmaktadır.

**


Göbeklitepe’nin Sırları – 12 Bin Yıllık Tapınak

**


Buluntuların ortaya çıkarıldığı alan, batısında sarp kenarlı bir sel yatağı bulunan, kuzeybatı-güneydoğu yönünde uzanan, aralarında hafif çökmeler bulunan, çapı 150 metre kadar olan kırmızı toprak yükseltiler grubudur. En yüksek iki tepecikteki mezarlar ortaya çıkarılmıştır.

**


GÖBEKLITEPE Presentation

**


Tepe üzerinden kuzey ve doğuya bakıldığında Toros Dağları ve Karaca Dağ etekleri, batıya bakıldığında Şanlıurfa platosu ile Fırat ovasını ayıran dağ silsilesi, güneye bakıldığında ise Suriye sınırına kadar Harran Ovası görülmektedir.

**


Pelin Çift ile Gündem Ötesi 179. Bölüm – Göbeklitepe’nin Sırları

**


Bu konumuyla Göbekli Tepe’nin çok geniş bir bölgeyi görebildiği gibi kendisi de çok geniş bir bölgeden görülebilmektedir. Bir kült yapıları inşa etmek için buranın seçilmesinde bu özelliğin etkisinin olması muhtemeldir. Diğer taraftan böylesi anıtsal yapılar için çok kaliteli taş kaynağına ihtiyaç duyulduğu açıktır.

**


THE MYSTERY OF GÖBEKLI TEPE – Graham Hancock on London Real

**


Gerçekten Göbekli Tepe’de kullanılan kireç taşı, her yerde bulunmayan oldukça sert bir taştır. Bugün bile bölgedeki en kaliteli kireç taşı olarak kabul edilmektedir. Dolayısıyla Göbekli Tepe Platosu’nun seçilme sebeplerinden biri de bu olsa gerektir.

**


Göbeklitepe Neden Piramitlerden Bile Önemli? | Göbeklitepe Belgeseli

**


Urfa bölgesindeki Yeni Mahalle, Karahan, Sefer Tepe ve Hamzan Tepe gibi merkezlerde T biçiminde sütunların yüzeyde bulunduğu, Nevali Çori’deki kazılarda da benzer mimari ögelerin ortaya çıkarıldığı, dolayısıyla Göbekli Tepe’nin bu merkezlerle ilişkili olabileceği ileri sürülmektedir.

**


Dünyanın İlk ve En Eski Tapınağı Göbeklitepe Hakkında Her Şey!

**


Söz konusu merkezlerde saptanan sütunların Göbekli Tepe’de ortaya çıkarılanlardan daha küçük (1,5-2 metre) olduğuna da dikkat çekilmektedir. Sonuç olarak Urfa bölgesinde Göbekli Tepe’nin tek inanç merkezi olmayabileceği, birkaç inanç merkezinin daha olduğu görüşü ortaya atılmaktadır. Fakat bu noktada önemli olan konu, diğer yerleşimlerde daha küçük boyutlu dikilitaşların Göbekli Tepe’nin daha geç tabakası ile benzerlik göstermesidir.

**


GÖBEKLİTEPE’NİN UZAYLA BAĞLANTISI VAR MI ? Full Dosya – Bölüm 1

**


GÖBEKLİTEPE KAZILARI

Göbekli Tepe, 1963 yılında İstanbul Üniversitesi ve Chicago Üniversitesi’nce yürütülen “Güneydoğu Anadolu Tarihöncesi Araştırmaları Projesi” (Prehistoric Research in Southeastern Anatolia) yüzey araştırmaları sırasında tespit edilmiştir. Olağan ve doğal görünmeyen birkaç tepe, insan eliyle yapıldığı kesin olan binlerce kırık çakmak taşı döküntüyle kaplıydı.

**


Göbeklitepe’de dinlerle ilgili gizlenen ne var ?

**


Yapılan yüzey araştırmaları sırasında höyüğün yüzeyinden toplanan buluntulara dayanılarak buranın Biris Mezarlığı (Epipaleolitik) ve Söğüt Tarlası 1 (Paleolitik ve Epipaleolitik), Söğüt Tarlası 2 (Çanak Çömleksiz Neolitik) gibi bölgenin önemli yerleşimlerinden biri olabileceği sonucuna varılmış ancak başka bir çalışma yapılmamıştır.

**


Medeniyet Kaşifleri | Göbeklitepe

**


Bölgeden ilk kez, 1980 yılında yayımlanan Peter Benedict’in “Survey Work in Southeastern Anatolia” adlı makalesinde söz edilmiştir. Ancak yine de üzerinde durulmamıştır.

**


Göbeklitepe’nin Sırrı Ne? – Hamza Yardımcıoğlu / Gizli Dosya

**


Daha sonra 1994 yılında Heidelberg Üniversitesi’nden Klaus Schmidt tarafından bölgede bir araştırma daha yapılmıştır. Sitenin anıtsal karakteristiği ve buna bağlı olarak arkeolojik değeri ancak o zaman dikkat çekmiştir.

**


Tarihin Sıfır Noktası, Göbeklitepe’nin Sırrı Nedir? | Yalın Alpay, Dr. Fatoş Altınbaş

**


Kazı çalışmaları ise 1995 yılında Şanlıurfa Müzesi başkanlığında ve İstanbul Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden (DAI) Harald Hauptmann bilimsel danışmanlığında yapılan yüzey araştırmasından sonra başlatılmıştır. Hemen ertesinde yine Şanlıurfa Müzesi başkanlığında ve Klaus Schmidt bilimsel danışmanlığında kazılar başlatılmıştır.

**


Göbeklitepe: Dünyanın En Eski Tapınağı Ve Sırları – Doç. Dr. Teyfur Erdoğdu

**


2007 yılından itibaren ise kazı çalışmaları Bakanlar Kurulu kararlı kazı statüsüyle ve yine Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Prof. Dr. Klaus Schmidt’in başkanlığında devam ettirilmiştir.

**


KARAHANTEPE: 15.000 YILLIK ÖREN YERİ, GÖBEKLİTEPE’DEN BİLE 3000 YIL DAHA ESKİ!!!

**


Projeye Alman Heidelberg Üniversitesi Tarihöncesi Enstitüsü de katılmıştır. Yıllarca sürdürülen ayrıntılı kazı çalışmaları, Neolitik Devrim’i ve hazırlayan zemini yeniden yazmayı sağlayacak güvenilir bilimsel sonuçlar sağlamıştır.

**


Göbekli Tepe’nin Sırlarını Murat İrfan Ağcabay ile konuştuk – 1. Bölüm

**


GÖBEKLİTEPE HAKKINDA BİLİMSEL YORUMLAR

Göbekli Tepe’deki kazılara kadar bilim dünyası, göçebe küçük gruplar halinde örgütlendiği düşünülen avcı-toplayıcı toplulukları oldukça basit standartlarda yorumlamıştır.

**


Göbeklitepe Neyi Saklıyor?

**


Ancak kazılarda ortaya çıkan, bir kült merkezi olarak anıtsal boyutlarda mimari, büyük taş yontular, sembolik motifler ve stilize edilmiş canlandırmalar, en azından bu bölgedeki toplulukların oldukça gelişkin ve çok yönlü bir sosyal yapıya sahip olmaları gerektiğini göstermektedir.

**


Göbeklitepe Hakkında Gözden Kaçanlar

**


Göbekli Tepe’de ortaya çıkarılan bütün bu buluntular böylesi faaliyetleri gerçekleştirebilmek için kalabalık grupları bir araya getirmekteki organizasyon gelişkinliğinin, kişisel sanat becerilerin ve ritüel itkilerin, bir çeşit sanat anlayışının ve arayışının varlığını ortaya koymaktadır.

**


GÖBEKLİTEPE (Kim, Nasıl, Niçin Yaptı?) / Hakan Yedican / 69. Video

**


Bu bulgular ışığında bilim dünyası, avcı-toplayıcı toplulukların sosyokültürel yapısı hakkındaki hakim görüşleri gözden geçirmek durumundadır.

**


Göbeklitepe Neyi Saklıyor? Tapınak mı, Barınak mı?

**


Elde edilen sonuçları, sembolizm üzerine genel kabul gören görüşlerin de değişmesine sebep olmuştur. Arkeolojinin bu konudaki geleneksel görüşü, ancak tarım devriminin (bkz. Neolitik Devrim) topluluklara bol ve güvenli besin kaynağı ve zaman sağladığını, bu sayede anıtsal bir mimari ve zengin bir sembolik anlatım geliştirebildikleri yönündeydi. Ne var ki Göbekli Tepe’yi yapanların tarımcı topluluklar olmadığı anlaşılmaktadır.

**


Göbeklitepe Belgeseli Dünyanın İlk Tapınağı

**


Bilim dünyası avcı-toplayıcı grupların küçük birimler olduğunu, her gün besin sağlamak için uğraşmak zorunda kaldıklarını ve sadece o günü kurtarabildiklerini kabul etmekteydi. Bu gibi kült yapılarını inşa etmek ve bu merkezleri amaçları yönünde kullanmak, muhakkak kalabalık bir grup insanı avcılıktan ve toplayıcılıktan bir süre için de olsa çekmeyi gerektirmektedir.

**


Teke Tek Özel – 8 Temmuz 2018 ( Göbeklitepe’nin önemi)

**


Kazı başkanı Klaus Schmidt ve ekibi, tonlarca ağırlıktaki dikilitaşları kayalardan kesip çıkarmak, işlemek, yarım kilometreye yakın bir mesafeyi kat ederek Göbekli Tepe’ye getirmek ve yapıları inşa etmek için en az 500 kişinin çalışmış olması gerektiğini düşünüyorlar.

**


Göbeklitepe’yi İşaret Eden Kur’an Ayetleri! | Doğan Satmış | Cem Özüak

**


Her şeyden önce bu insanların beslenmesi gerekmektedir. Bu durum göz önünde bulundurularak bu insanların ihtiyacı olan besin maddelerini sağlama gereğinin, tarımı keşfetme yönünde bu toplulukları zorladığı ileri sürülmektedir.

**


GÖBEKLİTEPE’NİN TARİHİ: 12000 YILLIK GİZEMLİ SIR! |Pelin Batu ile Bunu Bilin İstedim

**


Gerçekten de III. Tabaka yapılarının daha sonra örtülmesinde kullanılan dolgu yığını içinde büyük sayılara ulaşan miktarda hayvan kemikleri bulunmaktadır. Bulunan hayvan kemiği parçalarının sayısı 100 bini geçmektedir.[24] Bu durum Göbekli Tepe’de çok fazla et tüketildiğini göstermektedir.

**


Göbeklitepe Tarihin Sıfır Noktası

**


Bu et tüketimi, çalışanların ihtiyacını karşılamanın yanı sıra, burada düzenlenen ritüellerde yapılan şölenlerde, çevreden gelen insanların ihtiyacını karşılamış olabilir, hatta kurban törenlerinde kullanıldığı da düşünülebilir.

**


Göbeklitepe’de çıkarılan eserler – Neolotik Çağ

**


Bu durum şüphesiz insanları daha geniş besin kaynakları aramaya itmiştir. Bütün bunlar arkeolog Ian Hodder’in, sosyokültürel değişmelerin tarımdan önce gerçekleştiği tezinde ifade bulmaktadır. Bu bağlamda, Göbekli Tepe buluntularının ışığında Neolitik Devrim’in çekirdek bölgesinin Levant olmaktan çok Toroslar’ın güney etekleri olabileceği sorgulanır olmuştur.

**


PROF. KÜRŞAD DEMİRCİ / “Sır veya Gerçeklik: Göbeklitepe” / Ankara Palas Buluşmaları

**


Arkeologlarca üzerinde durulan diğer bir konu da bu yapıların inşa edilmesinin gerektirdiği son derece karmaşık organizasyonun avcı-toplayıcı topluluklarca nasıl sağlanabildiği konusudur.

**


Göbeklitepe , Göbeklitepedeki Semboller ve İşaretlerin anlamı , T Sütunların Anlamı

**


Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Harald Hauptmann, bu organizasyona “dini” liderlerin önderlik ettiğini ileri sürmektedir. Bu durumda “seçkin” bir tabakalaşmanın bu toplumlarda ortaya çıkmış olduğunu kabul etmek gerekmektedir. Klaus Schmidt de Göbekli Tepe’yi inşa eden toplulukların tabakalı bir toplum olduğunu ifade etmektedir.

**


GÖBEKLİ TEPE’DEN DAHA ESKİ MARDİN’DE BULUNDU BONCUKLU TARLA

**


Halbuki bilim dünyasında Göbekli Tepe’ye kadar hakim olan bakış açısı, karmaşık dini uygulamaların ve organizasyonun ancak tarımın hakim geçim tarzı olduğu topluluklarda ortaya çıktığı yönündeydi.

**


GÖBEKLİTEPE HAKKINDA HERŞEY!.. – FARAH YURDÖZÜ I MURAT ZURNACI

**


Ancak Göbekli Tepe bu yaklaşımı sorgulanmak zorunda bırakmaktadır. Gerçekten de bu denli anıtsal yapıları ortaya çıkaracak işgücünü, çevredeki avcı-toplayıcı gruplardan alarak çalıştırmak, ancak köklü bir inanç geçmişine dayanacaktır.

**


Göbeklitepe’de Dinlerle İlgili Ne Bulundu? | Göbeklitepe Belgeseli 2. Bölüm

**


Diğer taraftan özellikle hayvan kabartmalarında ister istemez dikkat çeken bir ustalık vardır. Farklı bir ifadeyle sanat denebilecek bir üsluplaşma görülmektedir. “Uzman bir sanatçının elinden çıkmış, o üslubu bilen birilerinin yaptığı” eserler olarak görülmektedir. Dolayısıyla bu sanat üslubunun uzun bir geçmişinin olması gerektiği ortadadır.

**


Göbeklitepe İnsanlık İçin Neden Önemli ? Podcast

**


Diğer taraftan Göbekli Tepe’de bulunan bu sembollerin benzerleri, fakat daha küçük ölçekli olarak, Kuzey Irak ve Suriye’ye kadar yayılan bir bölgede yürütülen arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılmıştır. Bu verilere dayanılarak Göbekli Tepe’nin Neolitik Dönem’de kültürel etkileşim açısından bir merkez olduğu ileri sürülmektedir.

**


GÖBEKLİTEPE FOTOĞRAFLARI


Yorum Yapın

Yorumlarda saygı kurallarına özen gösterdiğiniz için teşekkür ederiz

Your email address will not be published.





The maximum upload file size: 1 MB.
You can upload: image.
Links to YouTube, Facebook, Twitter and other services inserted in the comment text will be automatically embedded.