Yapay zekanın yok edemeyeceği meslekler – Yersen !


Yeni Çağ gazetesinin “Yapay zekanın yok edemeyeceği mesleklerbaşlıklı bir haberini görünce ilgi ile baktım. Yapay zeka için “şimdilik” çizdikleri sınır neresiymiş diye…

Habere girip baktım. Bir de ne göreyim ! Ortada haber yok. Sadece bir meslek listesi var. Önce şunu anladım ki, yapay zeka mesela eğer bahsi geçen meslek bir gazetecilik ise kolaylıkla gazetecilik yapabilir.

Yeniçağ gazetesi habere kaynak olarak NTV’yi göstermiş. Dedim belki kaynakta içenlere şifa verecek bir yudum su vardır. Gittim aynı haberi NTV sitesinde bulup açtım… Bir de ne göreyim !

Ortada haber yok !

Sadece bir meslek listesi var. Teknolojinin T’sinden anlamayan adamları gazeteci diye yandaş medyaya doldurursanız ya kopya çekecektir ya da “hadi bi de sen haber yap da görelim” dediğizde “Ama neden ben ya ! Of ya !” diyerek şikayet edecek ve ne kadar ıkınırsa ıkınsın ancak böyle bir haber (!) çıkarabilecektir.

Yapay zekanın hangi mesleği neden yapamayacağı hususunda hiç bir bilgi kırıntısına dahi yer verilmemiş bu aptal haberin akıllara zarar listesine bir bakalım. Hem bakalım, hem de bu haberi hazırlayan arkadaşa biraz teknoloji ve habercilik öğretelim.

Yanında, yönresinde, altında üstünde hiç bir açıklama olmayan uyduruk liste şu şekilde:

İnsan kaynakları uzmanlığı

Bilgisayar sistemleri analistliği

Öğretmenlik

Spor

Hukuk

Yazarlık

Yöneticilik

Etkinlik planlayıcıları

Politikacılar

Sihirbazlar

Dini görevliler

Psikologlar ve psikiyatrlar

Cerrahlar

Şarkıcılar

Ergoterapistler

Herhalde bu haberi yazan arkadaşa “aklına gelen ilk 15 mesleği yaz, gönder gelsin” demişler… Hem o derece ki, meslek isimlerini de bilemiyor. Mesela “Cerahlar” diye bir meslek adı olmaz. Cerrahlık veya cerrah diye bir meslek adı olur. “Politikacılar” diye bir meslek adı yoktur. Politikacı vardır.

Gelelim asıl cehalete. Bu listeyi yazan arkadaş, onun yazdığı haberi okuyup onay veren editör, yapay zeka ile bilgisayarı birbirine karıştırmış.

Ah cancağzım… Yapay zeka ile bilgisayar arasındaki fark, bilgisayar ile hesap makinesi arasındaki farktan çok daha fazladır.

Bu konudaki teşvik-i mesaim en azından bu haberin yazarına ve editörüne nazaran biraz daha fazla olduğu için kısa bir bilgilendirme yapalım.

Bu gün bildiğimiz, aşina olduğumuz terimlerle ifade etmek istersek, içinde yapay zeka çalıştırılan bir bilgisayar, içi yemek dolu bir tabak gibidir. Tabağa bakıp yemek hakkında ne kadar fikir ileri sürebilirsen, bilgisayara bakıp yapay zeka hakkında da ancak o kadar fikir ileri sürebilirsin.

Yapay zekaya dair –bana göre korkutucu– hikaye, esasen “makine öğrenmesi” denen yeteneğinin gelistirilmesi ile başladı.

Birbiri ile igisiz gibi duran on yüz milyon baloncuktan daha fazla sayıda veri içeren bir veri kümesinden (Buna, büyük veri, big data denir) olmakta olanı, olmakta olan şeylerin arasındaki ilişkileri “öğrenip”, sonra olabilecek şeyler hakkında öngörüde bulunmanın adıdır makine öğrenmesi. Hiç bir insan zekası, bu kadar karmaşık ve çok sayıda veriyi, yapay zekanın yaptığı kadar kısa zamanda işleyip kadim anlamı ile bundan bir “müneccimlik” çıkaramaz.

“Ne müneccimliği yahu” diyenleri işitir gibiyim. Bu nedenle buna daha önce başka bir yazımda da değindiğim somut bir örnek vereyim.

Sitenizin tıklanması yoluyla para kazanacağınızı düşündüğünüz bir iş yapıyorsunuzdur. İnsanlar sizin iş kolunuzla ilgili Google’da muhtelif kelimeleri aramaktadırlar. Bir çok rakibiniz vardır ve siz onların üzerine çıkmak istersiniz. Google Ads’a gidip beni şu anahtar kelimeler ile arama yapıldığında sonuçların üst kısmında listelemen için sana ücret ödeyeyim dersiniz. Google da bu pek güzel teklifi kabul eder ve isteğinizi yerine getirip sizi listenin en üst sıralarına reklam olarak yerleştirir. Listenin üst sıralarında olduğunuz için sitenizin tıklanma olasılığının artması doğaldır. Fakat, bu tıklama oranı yüzde kaç olabilir ? Bu satırları yazan kişinin gözleri %30 – %40 arasındaki muazzam oranları görmüştür. Üstelik, bu oranın yıllar içerisinde nasıl yukseldiğini de görmüştür. Sistem aynı sistem ise, yıllar içerisinde bir reklamın gösteriminde reklamın tıklanma oranını % 1’ler seviyesinden % 40’lara yükselten şey nedir ?

İste buna makine öğrenmesi deniyor. Google’ait makine öğrenmesi, siz google sayfasını açtığınız anda size (telefon veya bilgisayar kimlik numarasına yani “id” nize ait geçmiş tablosunu açar. Siz tam da bahsettiğimiz anahtar kelimeyi yazdığınızda sizin reklamı tıklayıp tıklamayacağınız hususunda bir öngörüde bulunur. Tıklayacağınızı düşünüyorsa size o reklamı gösterir. Bu başarının, % 1 seviyelerinden % 40’lara uzanan hikayesinde ana sebep reklamın arama sonuçlarının en üstünde sunulmasından çok, reklamla ilgilenmesi muhtemel görülen kişiye sunulması gibi özünde “müneccimlik” barındıran bir teknolojidir. Size dair her hareket, hangi sayfalara girdiniz, ne okudunuz, ne izlediniz, bir sayfayı kaydırırken nerede duraksadınız, orada neyi tıkladınız, gittiğiniz yni yerde ne yaptınız, “telefonda neler konuştunuz”, sosyal medyada neyi beğendiniz, neye ne yorum yaptınız, arkadaş arasında telefonunuz yanınızda pasif gibi dururken neler konuştunuz, hangi fotograf ve videoları çektiniz, onların içinde hangi objeler var, işte bunların hepsi analiz edilir. Makine öğrenmesi eğilimleriniz hakkında fikir edinir ve sizin hakkınızda mümeccimlik yapmaya başlar. Artık bu konu, sizin neyi tıkladığınız değil, neyi tıklayacağınız olur. Sizin karşınıza sunulan iki haberden önce hangisini tıklayacağınızı bilir.

Peki bu müneccimlik mükemmel seviyesine ulaşmış mıdır ? Elbette hayır. Bunun mükemmel seviyeye erişmesi için sizin hakkınızda daha fazla veriye ihtiyaç var. Dikkat edin, her teknolojik yenilik, insan ve diğer şeyler hakkında daha fazla veri toplamaya yöneliktir.

Her şeyi gören göz” gerçekten her şeyi gördüğünde asıl hünerini sergileyecektir.

Şimdi cancağzım, ben burada yapay zekanın dayanaklarından sadece birisi olan makine öğrenmesinden bahsettim. Yapay zeka, makine öğrenmesi değildir. Makine öğrenmesi, yapay zeka denen ultra illetin yeteneklerinden sadece ilk gelistirilen özelliklerinden birisidir.

İnsan şu yukarıdaki listeyi yaparken bi utanır yahu.

Bir kaçına bu sitede yayınlanmış örnekler verelim:

Yok Olacak Meslekler: Öğretmenlik Mesleği Eğitimcilik Mesleği

Yok olacak meslekler: Reklamcılık Mesleği – Matbaacılık – Kağıt Endüstrisi

Yok olacak meslekler: Hukuk, Hakimlik, Savcılık Avukatlık Mesleği

Geleceğin meslekleri neler olacak ? Şaşırtıcı bilgiler !

Liste içerisinde belki “Psikologluk” dahi yok olacak meslekler arasında bulunsa da en azından belki en geç öleceklerden biri olabilir. Bak buraya yazıyorum, 5 – 10 yıl içerisinde telefonunuzda, şuranızda buranızda taşıyacağınız “kişisel asistan” isimli yazılım, size moral verecek, sizi motive edecek, siz onunla dertleşeceksiniz…

Bu teknoloji haberini yapan arkadaş hadi sıkıcı bulduğu için teknoji haberlerini takip etmiyor diyelim. İnsan en azından 3 – 5 bilim kurgu filmi izler de bir fikir edinir yahu !

Bak cancağzım… Bu yapay zeka, ortada meslek falan bırakmayacak. İnsanlar, her şeyin robotlar tarafından yapıldığı, üretildiği.ve bu sebeple her şeyin bol olduğu bir “altın çağ” dönemine ilerliyor.

Bu döneme geçişte önce insanlara “vatandaşlık maaşı” verilecek. Böylece, ne mesleği yaptığının bir önemi kalmayacak. Mesleksiz de olsan, paranı alacaksın. Sonra, robotlara ürettirilen materyal o kadar ucuzlayacak ve bu iş o kadar hızlanacak ki, para denen şeye de.gerek kalmayacak. Youtube’a girip “Zeistgeist Türkçe” diye arama yap ve biraz vakit geçir. Bu iş yıllar öncesinden ilan edilmiş bir plandır.

Modern zamanların vesvese vereni üfledikçe üfleyecek…

Hiç bir meslek kalmayıncaya kadar bunu sürdürecekler. Yönetim işi de dahil her şey bir illetin eline geçinceye kadar inat edecekler.

Yapay zeka meselesi, mesleği gazetecilik ve teknoloji olmayan kişilerin diline dolayacağı, uyduruk haberler yapacağı kadar basit bir mesele değildir.

Bilim insanları ve hatta yapay zeka hakkında çalışan kuruluşlar bile bu konuda uyarılar yapıyorlar. Çünkü ne geliştirdiklerini biliyorlar. Bu geliştirdikleri şeyler kötü insanların eline geçtiğinde neler olabileceğini düşünmek bile istemiyorlar.

Ben de “Aaa… Yapay zekanın yok edemeyeceği meslekler varmış” diye bir haber okuyayım dedim ama o da uyduruk çıktı. Bu haber ne kadar uyduruksa, teknolojinin eşlik edeceği ve bütün mesleklerin ve hatta değil mesleklerin belki bir türün yok olacağı varsayımı o derecede olasıdır.

Ali Aksoy – 16.08.2021

Ali Aksoy Kimdir ?

Ali Aksoy Patreon Sayfası



Değerli dostlar, Daha hızlı bir şekilde eser üretebilmek için, bir Patreon sayfası açtım. Destek almadan ol(a)mayacak bu iş... Bestelerim, şiirlerim, yazılarım, nerede neyi yapıyorum, hangi eser üzerinde çalışıyorum, yazdıklarımın arka planı, hikayesi, Grup Orhun'da yapıp ettiklerimiz, konser kayıtları, sahne arkası, stüdyo içi, bireysel çalıp söylemeler, sorular ve cevaplar ve sair bundan sonrasına dair her ne var ise paylaşımlarımın çoğunu burada yapacağım. Beklerim efendim... (Ali Aksoy)

https://www.patreon.com/aliaksoy