Özgür irade var mıdır – 2 : Büyük Telaş ve Kuantum Kurtarıcısı (Ali Aksoy)

Bir önceki yazıda, ortada henüz Libet deneyi yok iken ve özgür irade kendi kadife kesesinde mışıl mışıl uyurken, her şeyin güllük gülistanlık olduğundan bahsetmiştik.

Öyleydi…

Teistler, ateistler, deistler ve agnostikler arasındaki en keskin tartışmalar dahi asla “özgür irade” nin kadife kesesine ilişmiyor, özgür irade tüm tarafların ortak paydası olarak koruma altında bulunuyordu. Özgür irade, hemen tüm tarafların “ittifak” sahasında, “hepimizin ortak bir yanı” olarak baş tacı idi.

Ne zaman ki, Libet deneyi ile, işin hiç de öyle olmayabileceği ortaya koyuldu, artık hem kedi çantadan çıkmış hem de özgür iradenin kadife kesesi yırtılmıştı.

Şimdi zamanı biraz geri alalım. Özgür iradeye ilişkin sorgulamalar antik Yunan düşünce tarihine kadar uzanır. O vakitler, sadece iddia ve kısır çekişme modundadır. Ortada hiç bir kanıt yoktur ama ruhçu öğreti, her zaman olduğu pişkinliği ile -hiç bir kanıta sahip olmasa da- sahanın galibidir. Daima ve en çok onların sesi çıkar.

Çok sonra ise, İslam medeniyetinde esaslı bir kırılmaya yol açacaktır. Bu fikir ayrılıkları İslam itikat mezhepleri olarak karşımıza çıkar. Mezhep deyince hemen “namaz nasıl kılınır”ı anlatan fikirler gelmesin akla. O, muamelat veya diğer bir deyişle fıkıh mezheplerinin işidir. İtikat mezhepleri, inanca dair temel konulardaki ayrışmadır. Allah’ın vasıfları, yaratılış, iman esasları gibi “nasıl inanılması gerektiğine” dair esaslı bir ayrışmadır bu. İşte bu ayrışmanın en büyük kırılması, “kader ve özgür irade” konusunda yaşanmıştır.

Yazı devam ediyor…

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Erenler Deminde Şenlik Yolu Şiir Kitabı

Ali Aksoy Kimdir ?

Ali Aksoy Patreon Sayfası



Değerli dostlar, Daha hızlı bir şekilde eser üretebilmek için, bir Patreon sayfası açtım. Destek almadan ol(a)mayacak bu iş... Bestelerim, şiirlerim, yazılarım, nerede neyi yapıyorum, hangi eser üzerinde çalışıyorum, yazdıklarımın arka planı, hikayesi, Grup Orhun'da yapıp ettiklerimiz, konser kayıtları, sahne arkası, stüdyo içi, bireysel çalıp söylemeler, sorular ve cevaplar ve sair bundan sonrasına dair her ne var ise paylaşımlarımın çoğunu burada yapacağım. Beklerim efendim... (Ali Aksoy)

https://www.patreon.com/aliaksoy